هوش مصنوعی
تاریخچه
هوش مصنوعی پیش از بوجود آمدن علوم الکترونیک، توسط فلاسفه و ریاضی دانانی نظیر بول (Boole)[۳] که اقدام به ارائه قوانین و نظریههایی در باب منطق نمودند، مطرح شده بود. در سال ۱۹۴۳، با اختراع رایانههای الکترونیکی، هوش مصنوعی، دانشمندان را به چالشی بزرگ فراخواند. بنظر میرسید، فناوری در نهایت قادر به شبیهسازی رفتارهای هوشمندانه خواهد بود.
با وجود مخالفت گروهی از متفکرین با هوش مصنوعی که با دیده تردید به کارآمدی آن مینگریستند تنها پس از چهار دهه، شاهد تولد ماشینهای شطرنج باز و دیگر سامانههای هوشمند در صنایع گوناگون هستیم.
نام هوش مصنوعی در سال ۱۹۶۵ میلادی به عنوان یک دانش جدید ابداع گردید. البته فعالیت درزمینه این علم از سال ۱۹۶۰ میلادی شروع شدهبود.(مرجع۱)
بیشتر کارهای پژوهشی اولیه در هوش مصنوعی بر روی انجام ماشینی بازیها و نیز اثبات قضیههای ریاضی با کمک رایانهها بود. در آغاز چنین به نظر میآمد که رایانهها قادر خواهند بود چنین اموری را تنها با بهره گرفتن از تعداد بسیار زیادی کشف و جستجو برای مسیرهای حل مسئله و سپس انتخاب بهترین آنها به انجام رسانند.
اين اصطلاح(هوش مصنوعی) برای اولين بار توسط جان مكارتی (John Mccorthy) كه از آن بهعنوان پدر «علم و دانش توليد ماشينهای هوشمند» یاد میشود استفاده شد. با اين عنوان میتوان به هويت هوشمند يک ابزار مصنوعی اشاره كرد. (ساختهٔ دست بشر، غير طبيعی، مصنوعی)
حال آنكه AI به عنوان يك اصطلاح عمومی پذيرفته شده كه شامل محاسبات هوشمندانه و تركيبی (مركب از مواد مصنوعی) میباشد.
از اصطلاح strong and weak AI میتوان تا حدودی برای معرفی ردهبندی سيستمها استفاده كرد. AI ها در رشتههای مشتركی چون علم كامپيوتر، روانشناسی و فلسفه مورد مطالعه قرار میگيرند، كه مطابق آن باعث ايجاد يک رفتار هوشمندانه، يادگيری و سازش میشود و معمولاً نوع پيشرفتهٔ آن در ماشينها و كامپيوترها استفاده میشود.
محققين هوش مصنوعی علاقهمند به تولید ماشينی هستند كه دستورات مورد نياز را به صورت هوشمندانه انجام دهد. به عنوان مثال قابلیت كنترل، برنامهريزی و زمانبندی، توانايی تشخيص جواب به سوال مصرف كننده،دست نويسها، زبان شناسی، سخنرانی و شناسايی چهره را داشته باشد. مطالعه بر روی يک AI دارد به يک رشتهٔ مهندسی تبديل میشود كه كانون مشروط است بر حل مشكلات زندگی واقعی، علم معدن كاری، نرم افزارهای كاربردی، استراتژی بازيها مثل بازی شطرنج و بازيهای ويدئويی يكی از بزرگترين مشكلات (سختیها) با AIها، قوهٔ درک آنها است.
تاحدی دستگاههای توليدشده میتوانند شگفتانگيز باشند، اما كارشناسان هوش مصنوعی ادعا میكنند كه ماشينهای هوشمند ساختهشده دارای درک واقعی و حقيقی نيستند.
''''متن پررنگ'== آزمون تیورینگ == آزمون تیورینگ یا تیورینگ تست (Turing test), آزمونی است که توسط آلن تیورینگ در سال 1950 در نوشته ای به نام "محاسبات ماشینی و هوشمندی" مطرح شد. کوشش این آزمون برای تشخیص درستی هوشمندی یک سیستم که سعی در شبیه سازی انسان دارد میباشد
تعریف و طبیعت هوش مصنوعی
هنوز تعریف دقیقی که مورد قبول همهٔ دانشمندان این علم باشد برای هوش مصنوعی ارائه نشدهاست، و این امر، به هیچ وجه مایهٔ تعجّب نیست. چرا که مقولهٔ مادر و اساسیتر از آن، یعنی خود هوش هم هنوز بطور همهجانبه و فراگیر تن به تعریف ندادهاست. در واقع، میتوان نسلهایی از دانشمندان را سراغ گرفت که تمام دوران زندگی خود را صرف مطالعه و تلاش در راه یافتن جوابی به این سؤال عمده نمودهاند که: هوش چیست؟
اما اکثر تعریفهایی که در این زمینه ارایه شدهاند بر پایه یکی از ۴ باور زیر قرار میگیرند:
- سیستمهایی که به طور منطقی فکر میکنند
- سیستمهایی که به طور منطقی عمل میکنند
- سیستمهایی که مانند انسان فکر میکنند
- سیستمهایی که مانند انسان عمل میکنند(مرجع۱)
شاید بتوان هوش مصنوعی را این گونه توصیف کرد:«هوش مصنوعی عبارت است از مطالعه این که چگونه کامپیوترها را میتوان وادار به کارهایی کرد که در حال حاضر انسانها آنها رابهتر انجام میدهند»(مرجع۲).
هوش مصنوعي و هوش انساني
براي شناخت هوش مصنوعي شايسته است تا تفاوت آن را با هوشانساني به خوبي بدانيم. مغز انسان از ميلياردها سلول يا رشته عصبيدرست شده است و اين سلولها به صورت پيچيدهاي به يكديگرمتصلاند. شبيهسازي مغز انسان ميتواند از طريق سختافزار يا نرمافزارانجام گيرد. تحقيقات اوليه نشان داده است شبيهسازي مغز، كاريمكانيكي و ساده ميباشد. براي مثال، يك كرم داراي چند شبكه عصبياست. يك حشره حدود يك ميليون رشته عصبي دارد و مغز انسان ازهزار ميليارد رشته عصبي درست شده است. با تمركز و اتصال رشتههايعصبي مصنوعي ميتوان واحد هوش مصنوعي را درست كرد.
هوش انساني بسيار پيچيدهتر و گستردهتر از سيستمهاي رايانهاياست و توانمنديهاي برجستهاي مانند: استدلال، رفتار، مقايسه، آفرينشو بكار بستن مفهومها را دارد.
هوش انساني توان ايجاد ارتباط ميان موضوعها و قياس ونمونه سازيهاي تازه را دارد. انسان همواره قانونهاي تازهاي ميسازد و ياقانون پيشين را در موارد تازه بكار ميگيرد. توانايي بشر در ايجادمفهومهاي گوناگون در دنياي پيرامون خود، از ويژگيهاي ديگر اوست.مفهومهاي گستردهاي همچون روابط علت و معلولي، رمان و يامفهومهاي سادهتري مانند گزينش وعدههاي خوراك (صبحانه، ناهار وشام) را انسان ايجاد كرده است. انديشيدن در اين مفهومها و بكاربستنآنها، ويژه رفتار هوشمندانه انسان است.
هوش مصنوعي در پي ساخت دستگاههايي است كه بتوانندتوانمندهاي ياد شده (استدلال، رفتار، مقايسه و مفهوم آفريني) را از خودبروز دهند. آنچه تاكنون ساخته شده نتوانسته است خود را به اين پايهبرساند، هر چند سودمنديهاي فراواني به بار آورده است.
نكته آخر اينكه، يكي از علل رويارويي با مقوله هوش مصنوعي،ناشي از نامگذاري نامناسب آن ميباشد. چنانچه جان مككارتي در سال1956 ميلادي آن را چيزي مانند «برنامهريزي پيشرفته» ناميده بود شايد جنگ و جدلي در پيرامون آن رخ نميداد.